Proton jest przede wszystkim znany z bezpiecznego szyfrowanego serwisu e‑mail, Proton Mail, więc oczekiwania względem produktu Proton VPN są wysokie. Firma oferuje też szeroki zakres narzędzi skupionych na prywatności, a Proton VPN nie stanowi tu wyjątku. Poddałem aplikację rygorystycznym testom, oceniając prędkość, bezpieczeństwo, możliwość odtwarzania strumieniowego oraz ogólną wartość.
W ostatnich latach Proton VPN również podwoił liczbę serwerów w sieci, przechodząc z nieco ponad 5000 serwerów na początku 2024 roku do ponad 11 000 serwerów w 117 krajach na połowie 2025 roku. To poszerzenie oznacza mniejsze obciążenie poszczególnych serwerów i więcej lokalnych opcji połączenia, co może przekładać się na lepsze średnie prędkości dla użytkowników na całym świecie.
Silny, prywatnościowy VPN
Proton VPN zapewnia szybkie połączenia, intuicyjne aplikacje i bardzo dobre funkcje bezpieczeństwa. Świetnie sprawdza się z większością popularnych platform streamingowych i jest rewelacyjnym wyborem do codziennego użytku. Jednak nie jest idealny do omijania surowej cenzury w krajach takich jak Chiny czy Indie. Choć płatne plany są rozsądnie wycenione, ich relacja „cena–wartość” nieco za niedominuje liderów rynku takich jak ExpressVPN czy CyberGhost. Na szczęście możesz przetestować usługę bez ryzyka dzięki 30‑dniowej gwarancji zwrotu pieniędzy.
Proton VPN pozwala na połączenie jednocześnie do 10 urządzeń z jednego konta i jest dostępny na systemach Windows, macOS, Android, iOS oraz Linux. Aplikacja na Windows wykorzystuje interaktywną mapę, która pokazuje lokalizacje serwerów wg krajów i miast, równocześnie wskazując obciążenie serwera oraz symbole oznaczające wsparcie dla streamingów lub P2P. Mapę można też zwinąć do widoku listy w stylu mobilnym oraz definiować własne profile połączeń (dom, praca, podróże), z predefiniowanymi serwerami, protokołami i trybami (Standardowy, Secure Core, P2P, Tor).
Działa z głównymi platformami
Proton VPN skutecznie odblokowywał Netflix, Prime Video, Disney+, Max, Hulu oraz BBC iPlayer w moich testach.
- Netflix: płynne działanie w bibliotekach z USA, Niemiec, Kanady i Pakistanu.
- BBC iPlayer: wszystkie serwery w Wielkiej Brytanii działały bez większych buforowań.
- Amazon Prime Video: lekkie spowolnienie przy ładowaniu, jednak strumienie odtwarzały się dobrze w rozdzielczości UHD.
- Hulu: część serwerów amerykańskich nie działała, ale przełączenie na inne serwery rozwiązywało problem.
Warto zaznaczyć, że streaming działa najlepiej z planem Plus, ponieważ wersja darmowa obejmuje serwery tylko w pięciu krajach. Warto też dodać, że darmowy plan Proton VPN może zaskoczycie dobrze sprawdzać się do streamingów – w testach PCWorld udało się nim uruchomić Netflix, Amazon Prime Video, Hulu i Disney+ bez ograniczeń danych czy czasu, co czyni go jedną z najmocniejszych darmowych usług VPN w dziedzinie streamingów.
Aktualna lista kompatybilnych platform
Proton VPN utrzymuje regularnie aktualizowaną listę obsługiwanych platform streamingowych na swojej stronie, dzięki czemu zawsze wiesz, z jakimi serwisami dana wersja planu będzie działać.
Prędkość i wydajność
Stabilnie wysokie prędkości
Proton VPN nie jest jeszcze tak szybki jak ExpressVPN, ale na płatnych serwerach oferuje stabilne i szybkie połączenia:
- Serywery lokalne (np. ZEA): spadek prędkości pobierania o około 24%.
- Serywery dalekobieżne (np. USA): spadek prędkości pobierania ok. 10%, a przesyłania – nawet ok. 90%.
Wygładyzające połączenia, które wymagają dużego przepływu w górę (np. wideorozmowy lub live streaming), mogą odczuć spowolnienie, szczególnie na odległych serwerach.
Darmowy plan – prędkości
Na darmowym planie prędkość pobierania spadałaby o około 20%, natomiast prędkość przesyłania mogła spadać nawet o 80%. Nadal jest to dobry kompromis do streamingów, ale nie do komunikacji typu real‑time.
VPN Accelerator
Ta funkcja ma na celu zoptymalizowanie routingu i zmniejszenie opóźnień, jednak w praktyce nie zauważyłem wyraźnego przyspieszenia działania.
Wydajność w grach
Świetny do gier (przy odpowiednich ustawieniach)
Proton VPN dobrze sprawdzał się w testach gier:
- Płynny gameplay w Call of Duty: Modern Warfare 3.
- Brak spięk pingów ani utraty pakietów na lokalnych serwerach.
Wskazówki:
- Używaj lokalnych serwerów, aby zmniejszyć opóźnienie.
- Wyłącz tryb Secure Core przy grach, aby uzyskać maksymalną prędkość.
- Użytkownicy konsol muszą skonfigurować Proton VPN na routerze, a nie bezpośrednio na urządzeniu.
W bardziej złożonych testach przeprowadzonych przez PCWorld na sześciu krajach, Proton VPN utrzymywał około 65% bazowej prędkości pobierania i 72% bazowej prędkości przesyłania, co umieszcza go wśród pięciu najwydajniejszych usług VPN przetestowanych w 2025 roku. Wyniki indywidualne mogą oczywiście różnić się w zależności od urządzenia, lokalizacji i aktualnego ruchu na serwerach.
Sieć serwerów
Zasięg: 5500+ serwerów w 117 krajach
Proton VPN posiada i administruje wszystkimi serwerami samodzielnie, a na większości z nich stosuje pełną szyfrowaną dyskową enkrypcję. Użytkownicy darmowego planu mają dostęp do serwerów w USA, Japonii, Holandii, Polsce i Rumunii.
Aktualizacja do 2025 roku: na połowę 2025 roku Proton VPN obsługuje ponad 11 000 serwerów w wymienionych 117 krajach. Wiele z nich mieści się w fizycznie zabezpieczonych obiektach, takich jak dawne bunkry wojskowe czy schrony przeciwatomowe w krajach sprzyjających prywatności, takich jak Islandia, Szwecja czy Szwajcaria, co zapewnia zarówno ochronę cyfrową, jak i fizyczną danych.
Obsługa Tor
Dostępne są serwery z obsługą Tor, które kierują ruch przez sieć Tor, zapewniając dodatkowy poziom prywatności.
Obsługa P2P
P2P (np. torrenty) jest obsługiwane przez serwery oznaczone ikonką wirującej strzałki. Te serwery świetnie sprawdzają się przy udostępnianiu plików i transmisjach p2p.
Cenzura i ograniczone regiony
Chiny i Indie
Proton VPN nie jest najbardziej wiarygodną opcją do omijania zapór ogniowych w Chinach czy w Indiach. Funkcje takie jak „Alternative Routing” czy protokół Stealth mogą pomóc, ale nie gwarantują sukcesu. Jeśli zależy ci na tych konkretnych regionach, ExpressVPN nadal jest bardziej pewnym wyborem.
Funkcje bezpieczeństwa
Protokoły i szyfrowanie
Dostępne protokoły: OpenVPN, WireGuard, IKEv2 (ustawienie ręczne) oraz Stealth (nie jest jeszcze dostępny na Windows).
Enkrypcja:
- AES‑256 dla OpenVPN/IKEv2.
- ChaCha20 dla WireGuard i Stealth.
Proton VPN wykorzystuje własne implementacje protokołów, co pozwala na bardziej precyzyjną optymalizację bezpieczeństwa i prywatności.
Stealth – protokół „niewidzialny”
Proton VPN Stealth to otwarcie źródłowy protokół, zaprojektowany tak, aby nie był wykrywalny przez typowe blokady VPN. Pozwala omijać większość zapor sieciowych i blokad, co jest szczególnie przydatne w sieciach szkolnych czy ograniczonych hotspotach Wi‑Fi.
Secure Core
Tryb Secure Core kieruje ruch przez wiele serwerów, zwiększając anonimowość. Serwery Secure Core znajdują się w bezpiecznych centrach danych w krajach sprzyjających prywatności, takich jak Szwajcaria czy Islandia. W przeciwieństwie do typowych dwuskokowych konfiguracji, Secure Core używa zaplanowanych tras przez „kraje sprzyjające prywatności”, czyniąc je bardziej odpornymi na śledzenie IP. Surfshark oferuje bardziej elastyczny multi‑hop, ale podejście Proton VPN z jednym kliknięciem jest prostsze dla użytkowników niezwiązanych z technicznymi szczegółami.
Kill switch i ochrona przed wyciekami
Proton VPN zdał wszystkie testy na wycieki DNS i IP. Wbudowana opcja „kill switch” blokuje cały ruch internetowy, jeśli połączenie VPN zostanie przerwane, a wersja „permanent kill switch” uniemożliwia wszelki ruch, dopóki VPN nie jest aktywne.
NetShield
NetShield blokuje złośliwe oprogramowanie, reklamy i śledzące elementy. Funkcja działa dobrze na większości stron, jednak nie zawsze udaje jej się zablokować reklamy na YouTube. Najnowsza wersja NetShield pokazuje także liczbę zablokowanych reklam/śledzących elementów oraz oszczędność danych podczas przeglądania.
Split‑tunneling
Funkcja split‑tunneling pozwala określonym aplikacjom lub adresom IP omijać VPN. Jest łatwa w konfiguracji w ustawieniach i dostępna na Windows oraz Android.
Otwarte źródło i aktywność deweloperska
Proton VPN utrzymuje repozytoria otwartego kodu dla swoich aplikacji, co pozwala użytkownikom i niezależnym ekspertom sprawdzać kod pod kątem transparentności i bezpieczeństwa. Wszystkie aplikacje Proton VPN są licencjonowane pod GPL‑3.0 i aktywnie rozwijane na GitHubie.
Platformy – pełne przejrzystość
- Aplikacja Windows: napisana w C#, regularnie aktualizowana.
- Aplikacja Android: napisana w C, otwarta, z dużą liczbą commitów.
- Aplikacja iOS/macOS: napisana w Swift, pełna przejrzystość kodu.
- Aplikacja GTK dla Linuxa: napisana w Pythonie, dostosowana do środowiska Linux.
Rozszerzenie Przeglądarki Proton VPN zostało stworzone w TypeScript i jest zgodne z licencją GPL‑3.0.
Narzędzia WireGuard i API
Proton VPN rozwija własne implementacje narzędzi, takie jak wireguard‑go czy python‑proton‑vpn‑api‑core, co pokazuje angażowanie się w optymalizację protokołów i wzmacnianie prywatności.
Prywatność i transparentność
Polityka „bez logów”
Proton VPN stosuje surową politykę „no‑logs” i wykorzystuje serwery wyłącznie w pamięci RAM, co zapewnia, że dane użytkowników nie są przechowywane dłużej niż konieczne. Firma jest transparentna co do tego, jakie minimalne dane zbiera, a całe dane użytkownika są usuwane po usunięciu konta.
Jedynym typem danych analitycznych jest zbiorcza, globalna geolokalizacja, używana do alokacji zasobów i walki z cenzurą – nigdy nie jest ona powiązana z konkretnymi osobami.
Jurysdykcja
Proton VPN ma siedzibę w Szwajcarii, co oznacza, że znajduje się poza jurysdykcją aliansów 5/9/14 Eyes. Firma korzysta z jednej z najsilniejszych na świecie ochrony prawnej prywatności.
Weryfikacja open‑source
Otwarte źródło Proton VPN wzmacnia jego pozycję w kwestii prywatności. Dzięki公开źródłowemu kodowi możliwe są niezależne audyty, takie jak ten przeprowadzony przez SEC Consult. Polityka „no‑logs” została dodatkowo zweryfikowana przez Securitum, a otwarte repozytoria pozwalają na ciągłe publiczne sprawdzanie.
Porównanie z usługami „closed‑source”
Większość dużych usług VPN, takich jak NordVPN czy Surfshark, nadal działa na zamkniętym kodzie, wymagając od użytkowników „ślepej wiary”. Proton VPN usuwa tę niepewność – jego deklaracje dotyczące prywatności można testować, weryfikować i nawet poprawiać przez społeczność.
Niezależne audyty
Aplikacje Proton VPN są otwarto‑źródłowe i zostały poddane niezależnym audytom przez SEC Consult. Polityka „bez logów” została niezależnie zweryfikowana przez Securitum.
Podsumowanie
Proton VPN jest usługą w czołówce dla osób, dla których priorytetem jest prywatność i bezpieczeństwo. Oferuje świetne możliwości streamingowe, stabilną prędkość działania oraz solidne szyfrowanie. Choć nie jest idealnym wyborem w krajach ze ścisłą cenzurą, świetnie wypada w prawie wszystkich pozostałych kategoriach.
